Rasıh Reşat: Değişen toplumu tanımaya çalışmak ile çalışmamak…

Güney Kıbrıs’ta bir araştırma kuruluşu önemli bir çalışma yaptı. Siyasi partileri değil, toplum içerisindeki siyasi düşünce kümelerini tespit etmeye çalıştı. Araştırmada buna “siyasi kabile” dendi ama ben bu ifadeyi pek sevmediğim için “kamp” demeyi tercih ettim. Gerçi düşününce onu da çok beğenmedim. Neyse, konuya gelelim.

Gazeteciler Evi’nde yapılan tanıtıma Hükümet Sözcüsü Konstantinos Letymbiotis de katıldı ve bir konuşma yaptı. Belli ki hükümetin de bu işte bir parmağı var. Nasıl olmasın ki? Letymbiotis konuşmasında, “Vatandaşların siyasi tipolojisini anlamak, analistler ve uzmanlar için teknik bir lüks değil; demokratik dayanıklılığın ön koşuludur” diye süslü bir laf etmiş. Süslü ama doğru.

Toplumu siyasi partilere göre tanımak yerine siyasi düşüncelere göre tanımak daha doğru değil mi? Bizim tarafta en basitinden kim kendine gerçek anlamda “sağcı” ya da “solcu” diyebiliyor? En solcusu bakarsınız herkesten daha liberal, en sağcısı ise herkesten daha fazla devlet sahipliği üzerinden kavga veriyor. Çünkü bizde siyasi ideoloji, Kıbrıs sorununun çözüm biçimi üzerinden şekillendiği için, sorun çözülmedikçe sözde ideolojiler de ütopik kalıyor. Gerçi ideolojilerin ütopik olma gibi bir karakteristiği de yok değil.

Konuya geri gelelim.

Cypronetwork tarafından açıklanan yeni araştırmaya göre, Kıbrıs’ın siyasi manzarasını artık seçmenlerin oluşturduğu yedi farklı “kabile” şekillendiriyor. Ben yine de garip bir ısrarla “kamp” demeye devam edeceğim.

“Kıbrıs Siyasi Tipolojisi” (CPT) başlıklı çalışma, seçmenleri geleneksel parti aidiyetlerine göre değil; vatandaşların değerleri, tutumları ve inançları üzerinden sınıflandırıyor.

Yüzde 13,6’yı oluşturan “İlerici Avrupacılar”, merkez sol çizgide yer alıyor. Bu grup, güçlü Avrupa yanlısı duruşu ve Kıbrıs sorununda federal çözüm desteğiyle öne çıkıyor.

Yüzde 17,3’lük “Ulusal Merkezliler” ise sağ çizgide konumlanıyor. Bu grup; ulusal kimlik, güvenlik, göç kontrolü ve Kıbrıs sorununda sert tutumu öncelikli görüyor.

Araştırmanın en büyük grubu olan ve yüzde 17,8’i oluşturan “Kıbrıs Merkezli Sosyal Kaygılılar” siyasi merkeze yerleşiyor. Kurumlara güvensizlik, çevresel hassasiyetler, sınıfsal kaygılar ve yerelcilik anlayışı bu grubun temel özellikleri arasında gösteriliyor.

Yüzde 10,7 oranındaki “Reformist Pragmatistler”, merkez ile merkez sağ arasında konumlanıyor. Bu grup; iyi yönetişim, şeffaflık, teknokratik çözümler ve yolsuzlukla mücadele konularına odaklanıyor.

Yüzde 15,4’lük “Sistem Karşıtları” ise siyasi düzene karşı yoğun öfke taşıyan, çoğu zaman sandığa gitmemeyi ya da alışılmışın dışında siyasi tercihler yapmayı seçen seçmenlerden oluşuyor.

Yüzde 9,5 oranındaki “Solcu İlericiler”, ideolojik olarak daha bütünlüklü bir sol grup olarak tanımlanıyor. Sosyal adalet, refah devleti ve Kıbrıs’ın iki toplumlu, iki bölgeli federasyon temelinde yeniden birleşmesini savunurken neoliberal politikalara karşı çıkıyorlar.

Son olarak yüzde 15,6’yı oluşturan “Kalkınmacı Neoliberaller”, merkez sağ ve sağ çizgide yer alıyor. Serbest piyasa, yatırım, inovasyon ve bürokrasinin azaltılmasını refahın temel yolu olarak görüyorlar.

Şimdi bunlara bakıyorum da, bizdeki karşılıkları nedir diye düşünüyorum. UBP’ye oy veren herkes aynı siyasi kampta mı mesela? Ya da CTP’deki herkes bildiğimiz anlamda solcu mu? AB’ye nasıl bakıyorlar? Devletin işleyişi ya da zorunlu neoliberal yaklaşımlar karşısında ne düşünüyorlar? Türkiye göçmeni yurttaşlar üzerinden yapılan siyasi tartışmanın gerçek verilere kim dayandırmak istemez ki mesela. “Türkiyeliler sağcıdır” şehir efsanesi ne oranda doğrudur siz de merak etmiyor musunuz?

Ya da hadi ben; kafayı sıyırırcasına her şeyi ince ince irdeleyen, rahatsız bir tipim… Peki devleti yönetenler yada yönetmeye iddiası olanlar bunu merak etmiyor mu? Toplum nereye eviriliyor? Gençler ne düşünüyor? Yaşlılar ne bekliyor? Kimse bunları merak etmiyor mu? Yoksa toplumu tanımak, devlet için Hane Halkı Anketleri’nden ve “bu Pazar seçim olsa kaç vekil’den öteye geçmeyecek mi?

Bütün mesele aslında şu: Değiştiğini gayet iyi bildiğiniz bir topluma karşı, “tanımamız lazım” yaklaşımıyla mı hareket edeceksiniz, yoksa “tanımasak da olur” düşüncesiyle mi?