Fidan: Elektrik Türkiye’den alınsın, iki toplum da yararlansın

Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, planlanan elektrik kablosu projesine Türkiye’nin itirazı olmadığını, ancak denizde araştırma yürüten gemiler için yazılı bildirim ve koordinat bilgisi istediklerini açıkladı. Fidan, “Kabloya itiraz etmiyoruz; bir gemi denizde araştırma yaptığında bize sadece sözlü değil, araştırmalar ve koordinatlar konusunda yazılı bildirim göndermesini istiyoruz ki statüko yanlış biçimde bozulmasın” dedi.

Yunanistan’da yayın yapan Ta Nea’nın haberine göre Fidan, Brüksel’de Avrupa Politika Merkezi’ndeki (EPC) konuşmasının ardından gazetenin sorularını yanıtladı. Fidan, bugün AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas ile görüşeceği Brüksel’de bulunuyor.

Fidan, Türk-Yunan ilişkilerine geniş yer ayırdığı yanıtlarında, Mayıs 2023’ten bu yana iki hükümetin mevcut sorunları çözme, gerginlikten kaçınma ve güven artırıcı önlemlere öncelik verme kararı aldığını belirtti. İşbirliğinin şu ana kadar oldukça iyi gittiğini, artık hava çatışmalarının yaşanmadığını ve Ege’nin son üç yılda daha sakin bir yer haline geldiğini söyledi. Fidan, Yunan iç siyasetinde Türkiye karşıtı söyleme ihtiyaç duyulduğunu, bunu “aspirin”e benzettiğini ve bu durumun sorunların çözümü için cesur kararlar alınmasını engellediğini ifade etti.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın her seçilmiş Yunan başbakanıyla aynı konuda işbirliği yapmaya defalarca çalıştığını belirten Fidan, Erdoğan’ın tartışmalı konuların ele alınması için gerekli siyasi iradeyi ortaya koymaya hazır olduğunu söyledi. Fidan, “Her zaman Yunan hükümetleriyle görüştüğümüzde soruna nasıl yaklaşacaklarını bildiklerini, ancak siyasi maliyeti üstlenemediklerini görüyoruz” dedi.

Fidan, Türkiye’nin SAFE ve diğer Avrupa programlarına katılma çabasıyla bağdaşmadığı belirtilen “casus belli” konusundaki soruya da yanıt verdi. “Casus belli konusunda birçok kişi bunun bir savaş tehdidi olduğunu düşünüyor. Bu Yunan yorumu. Biz bunu ‘casus belli’ olarak nitelendirmedik” diyen Fidan, bunun 1995’te Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin bir açıklaması olduğunu, kanun olmadığını belirtti. Fidan, açıklamanın, Yunanistan’ın karasularını Türkiye ile sorun çözülmeden 12 deniz miline çıkarması halinde Türk hükümetinin bunu engellemek için gerekli her türlü tedbiri alması gerektiğini belirttiğini söyledi.

Fidan, açıklamanın Yunanistan’ın Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi’ni (UNCLOS) kabul ettiği dönemde yapıldığını, bunun söz konusu uluslararası sözleşme uyarınca bu hakkı olabileceğine işaret ettiğini kaydetti. “Bu önleyici açıklama bugüne kadar barışın korunmasına katkıda bulundu. Savaş tehdidi teşkil etmiyor” diyen Fidan, Yunanistan’ın sorun Türkiye ile çözülmeden böyle bir adım atmayacağını hiç açıkça belirtmediğini söyledi. Fidan, “Şu ana kadar statükoyu koruyoruz, sorunlarımızı medeni biçimde çözmeyi bekliyoruz. Sorun çözülebilir. Gerekli siyasi iradeyi ortaya koyacak siyasi meşruiyete yalnızca Cumhurbaşkanı Erdoğan sahip” dedi.

Fidan, Yunan dostlarına “O hâlâ oradayken fırsatı değerlendirin ve onunla işbirliği yapın” tavsiyesinde bulundu.

Fidan, Türkiye’nin GSI projesine neden karşı çıktığı sorusuna ise “Biz itiraz etmiyoruz” yanıtını verdi. Konuyu Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis ve Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ile görüştüklerini belirten Fidan, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın konuyu New York’ta Miçotakis ile görüşmesinde gündeme getirdiğini söyledi. Erdoğan’ın projeyi “değerli” olarak nitelendirdiğini aktaran Fidan, “Elektriği 2 bin kilometre uzaktan, Avrupa fonlarından 2 milyar avronun üzerinde harcayarak taşımak yerine bizden satın almanızı tercih ederim. Ben Türkiye anakarasından yalnızca 70 mil uzaklıktan su, elektrik ve doğal gaz sağlayabilirim; bundan herkes yararlanabilir: Kıbrıslı Rumlar, Kıbrıslı Türkler ve tüm halk” dedi.

Fidan, Ege’deki tartışmalı sular konusuna henüz değinmediklerini belirterek, “İstediğimiz tek şey, bir gemi denizde araştırma yaptığında bize sadece sözlü değil yazılı bir bildirim göndermesi: ‘Şu bölgede şu işlemleri yapacağız, koordinatlar bunlar.’ Tek istediğimiz bu. Fazlası değil. Statükonun bozulmasını, tamamen yanlış biçimde her iki taraf için de daha büyük sorunlara yol açacak bir emsal yaratılmasını istemiyoruz. Yeni bir statüko oluşturmaya çalışmayalım. Bu koşullarda itiraz etmiyoruz. Olumluyuz” diye konuştu.

Fidan, “Mavi Vatan”a ilişkin yasa tasarısının ilerleyip ilerlemeyeceği sorusuna ise “Mavi Vatan’a ilişkin bir yasa tasarısı yok. Deniz parkı konusu henüz görüşmeye açılmadı” yanıtını verdi.